बालेन शाह (Balen Shah) – Biography | Kathmandu Mayor | Engineer, Rapper & Political Reformer
बालेन शाह (Balendra Shah) नेपालको समकालीन राजनीतिमा उदाएका सबैभन्दा प्रभावशाली र चर्चित नेतामध्ये एक हुन्। र्यापर, स्ट्रक्चरल इन्जिनियर र स्वतन्त्र राजनीतिज्ञको रूपमा चिनिएका बालेन शाह २०७९ सालको स्थानीय चुनावपछि काठमाडौँ महानगरपालिकाको मेयर बनेसँगै नेपाली राजनीतिमा “Status Quo Breaker” का रूपमा स्थापित भएका छन्।
प्रारम्भिक जीवन र पारिवारिक पृष्ठभूमि
बालेन शाहको जन्म वि.सं. २०४७ वैशाख १४ (April 27, 1990) मा काठमाडौँमा भएको हो। उनका पारिवारिक मूल जरा महोत्तरी जिल्लाको एकडारा गाउँपालिकासँग जोडिन्छ। बुवा राम नारायण शाह र आमा ध्रुव देवी शाहको संरक्षणमा हुर्किएका बालेनले तराईको पहिचान र काठमाडौँको शहरी संस्कृतिको मिश्रण नजिकबाट अनुभव गरे, जसले उनको सोच र नेतृत्व शैलीलाई फरक बनायो।
शिक्षा (Education Background)
बालेन शाहको शैक्षिक पृष्ठभूमि अत्यन्तै बलियो मानिन्छ।
V.S. Niketan बाट विद्यालय शिक्षा
Himalayan WhiteHouse International College बाट Civil Engineering (BE)
भारतको Visvesvaraya Technological University (VTU) बाट Structural Engineering (MTech)
Kathmandu University (KU) बाट Newa Heritage Structures Conservation विषयमा PhD Fellowship
यसले उनलाई केवल इन्जिनियर मात्र होइन, काठमाडौँको ऐतिहासिक सम्पदा र शहरी संरचनाबारे गहिरो ज्ञान भएको टेक्नोक्र्याट नेताको रूपमा चिनायो।
Hip-Hop Career र Youth Icon को उदय
राजनीतिमा आउनुअघि बालेन शाह नेपाली हिप-हप (Nephop) का चर्चित नाम थिए।
Raw Barz र्याप ब्याटलबाट उदाएका बालेनका गीत र लिरिक्समा भ्रष्टाचार, सामाजिक अन्याय र राजनीतिक विकृतिविरुद्धको कडा आवाज सुन्न सकिन्थ्यो। यही rebellious attitude ले उनलाई युवापुस्ताको आइकन बनायो।
उनको र्याप career नै पछि गएर उनको राजनीतिक brand को foundation बन्यो।
२०७९ Local Election: Independent Political Earthquake
२०२२ (२०७९) को स्थानीय चुनावमा बालेन शाह स्वतन्त्र उम्मेदवारका रूपमा काठमाडौँको मेयर पदमा उम्मेदवार बने।
परम्परागत दलहरूलाई चुनौती दिँदै उनले:
Social media–driven campaign
Youth volunteer–based movement
चुनाव चिन्ह “लौरो” लाई विद्रोहको प्रतीक बनाउने रणनीति अपनाए
नतिजा: ६१,७६७ मतसहित ऐतिहासिक जित, काठमाडौँका पहिलो स्वतन्त्र मेयर।
Mayor of Kathmandu: The “Balen Effect”
मेयर बनेपछि बालेन शाहको कार्यशैलीलाई “No-Nonsense Leadership” भनियो।
उनका प्रमुख कामहरू:
अवैध संरचना हटाउने (Bulldozer Action)
फुटपाथ र सार्वजनिक स्थान फिर्ता
सरकारी तथा निजी क्षेत्र दुवैमा कानुनी कडाइ
Tukucha (Ichhumati) खोला उत्खनन अभियान
समर्थकहरूका लागि उनी “Action-Oriented Reformer” बने भने आलोचकहरूका लागि विवादास्पद तर प्रभावशाली नेता।
National Politics & Future Vision
२०२५ को अन्त्यसम्म आइपुग्दा बालेन शाहको छवि काठमाडौँको मेयरमा सीमित रहेन।
उनको नाम अब राष्ट्रिय राजनीतिसँग जोडिन थाल्यो। विशेषगरी:
रवि लामिछाने
कुलमान घिसिङ
सँगको सम्भावित राजनीतिक सहकार्यले “New Political Alternative” को बहसलाई तीव्र बनाएको छ।
निष्कर्ष
बालेन शाह कुनै परम्परागत राजनीतिज्ञ होइनन्। उनी Engineer + Artist + Reformer को rare combination हुन्। उनको उदयले नेपाली राजनीतिमा एउटै प्रश्न उठाएको छ—
“अब पुरानै शैली चल्छ, कि नयाँ नेतृत्व?”
0 Comments